MTMD Dergi | Sayı: 2 | Nisan-Mayıs-Haziran'2018

Değerli MTMD Üyeleri ve Sayın Meslektaşlarım, M ekanik tesisat sektörünün en önemli sorunu nedir dediğimizde sizlerden almış olduğumuz yanıt ya haksız rekabet veya haksız sözleşme şartları olmakta. Bu nedenle son zamanlarda oluşmaya başlayan ve eğer bizler tarafından tercih edilirse haksız sözleşme koşullarının bir nebze de olsa düzeleceği tahkim mahkemeleri hakkında sizleri bilgilendirmek istiyoruz. Bizlere dayatılan sözleşme şartları ile hepimizin büyük emekler vererek kurmuş ve yönetmiş olduğumuz şirketlerimizin ticari hayatlarını sürdürmeleri imkânsız hale gelmiştir. Her geçen yıl sözleşme şartları ağırlaştırılmakta iş veren bir önceki tecrübesine göre yazabildiği en ağır koşulları bir sonraki kontrat maddesi olarak sözleşmelere ilave etmektedir. Aslına bakarsanız her iki tarafın haklarını koruyan bir sözleşme metninde mutabık kalınsa da mahkeme süreleri 4-5 yıl sürmekte ve bu durumda hiçbir müteahhit firma işin mahkemede sonuçlanması riskini alamamaktadır. Ticari hayat zamanla yarış anlamına geldiği için bu konu oldukça önemli. Eğer işveren tarafından haksız bir durumla karşı karşıya kalırsanız hukuk sürecinin başlaması ve bitimine kadar nakit akış dengenizin bozulmaması çok önemli bir şarttır. Aksi halde hakkınızı arar, bu süreç içerisinde iflas eder ve belki 5 yıl sonra belli oranda haklı olduğunuzu mahkeme yolu ile ispat edersiniz. Ancak bu sadece sizin iflasınızı hızlandırmış olacaktır. Türkiye’deki taşeronluk hizmeti veren firmaların sadece %5’i bu gibi durumlarda iflas etmeden hukuki yollar ile hakkını arayabilir güçtedir. Bu kırılgan yapı sürecin hassasiyeti yüzünden geri dönülemez bir hal almasına neden olmaktadır. Bu durum insanların vicdani muhasebesine emanet edilmiş durumdadır ve her üç vakadan en az ikisi ticari tecavüz ile sonuçlanmaktadır. Peki ne yapmalıyız? Eminim hemen hepimiz sözleşme şartlarının uluslararası standartlarda olduğu ve hukuk sürecinin olabilecek en hızlı şekilde neticelendiği bir ortamda iş yapmak isteriz. Ülkenin hukuk alt yapısının bu konuda gerekli regülasyonları yaptığı ve firmalara bu konuda güvence vermiş olduğu herhangi bir ülkede iş yapmak, kendi ülkende iş yapmaktan daha güvenli ve kolay olacaktır. Acele posta servisine benzer hızlı ve güvenli mahkeme süreçleri şansını bize tahkim merkezleri sunmakta. İstanbul Finans Merkezi Projesi kapsamında oluşturulan bu mekanizmalar tam da az önce bahis etmiş olduğumuz güvenli şartları sağlamaya çalışıyor ticari hayatın sürekliliği için. Uzman ve Hızlı Ticari İhtisas Mahkemelerine eş değer, sonuç odaklı, uluslararası standartlarda kabul görmüş Tahkim Merkezleri. Şu aşamada Türkiye’de sayıları çok fazla olmasa da ihtiyaca cevap verecek sayı ve nitelikteler. Bunlar; İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Kurulları - ISTAC, İstanbul Ticaret Odası Tahkim Merkezi - İTOTAM, Ankara Sanayi Odası Tahkim, Arabuluculuk Ve Uzlaştırıcılık Merkezi - ASOTAUM gibi kuruluşlardır. Sözleşme maddelerini dahi değiştirmekte zorlandığımız bu noktada nasıl tahkim şartını sözleşmeye yazdıracağız diye sorabilirsiniz. Bunu ancak hep birlikte talep edersek mümkün olacaktır. İşverenlere zaman içerisinde uğradığımız haksızlıkları ve bunun bizi koruyacak nerede ise tek yolunun olduğunu anlatmayı başarırsak bu mümkün olacaktır. Karşılıklı olarak hem fikir olunması halinde sözleşmeye sadece Tahkim Şartı yazılmalıdır. Hem T.C Mahkemeleri hem de tahkim yazılırsa, tahkim anlaşması geçersiz olacağından süreç işe yaramamış olur. Her iki tarafta anlaşmazlık halinde tahkime gidilmesini ve sonucun orada aranması gerektiğine hem fikir olmalıdır. Peki işverenler bu yapılara güçleri nispetinde etkili olamazlar mı? Siyasi ve ticari güç bu yapılarda bazı kararların lehlerine alınmasını sağlayamaz mı? Bence bu risk az da olsa var. Sistem ne kadar kullanılır ve denetlenir halde olursa o kadar doğru sonuçlar verecektir diye düşünüyorum. Her ne kadar işverenler yakalamış oldukları bu avantajlı pozisyonu kayıp etmek istemeseler de bu durumun hem ticari olarak hem de ahlaken sürdürülemez olduğunu anlatmak ve koşulların iyileştirilmesi için birlikte mücadele vermek bizlerin görevi olarak karşımıza çıkmaktadır. Sizleri daha detaylı bilgi sahibi olmanız için Tahkim merkezlerinden biri olan ISTAC ile ilgili “Tahkim ve İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC)” başlıklı yazıyı okumaya davet ediyorum. Barış Şevketbeyoğlu MTMD 6. Dönem, Yönetim Kurulu Genel Sekreteri Tahkim Merkezleri 54 E-DERGİ • SAYI 2 hukuk - mevzuat